Miss Boheme Bohem Moda Sözlüğü’nden
Oya
Bej Renk Oya Nakışlı Keten İnce Askılı Bluz
| Tür |
Geleneksel el sanatı, ince dantel |
| Köken |
Anadolu |
| Araçlar |
İğne, tığ, mekik, firkete |
| İplik |
İpek, pamuk, sentetik ipek |
| Kullanım |
Yazma kenarı, bluz, kolye, küpe |
| Benzerleri |
Dantel, tığ işi, nakış |
Oya, Anadolu’ya özgü, iğne, tığ, mekik ya da firkete ile düğümlenerek yapılan, çoğunlukla çiçek ve bitki motifli ince bir dantel türüdür. Geleneksel olarak yazma ve yemeni kenarlarını süslemek için kullanılan oya, bugün bluz yakalarından kolye ve küpelere kadar bohem modanın sevilen bir detayıdır.
Tarihçe
Oya, yüzyıllardır Anadolu kadınlarının evde ürettiği ve kuşaktan kuşağa aktardığı bir el sanatıdır. Özellikle başörtüsü, yazma ve yemenilerin kenarlarını süslemek için kullanılmış; çeyiz sandıklarının vazgeçilmez parçalarından biri olmuştur. Bölgeden bölgeye değişen renkleri ve motifleriyle Anadolu’nun zengin bir kültürel mirasını oluşturur.
Oya türleri
- İğne oyası: Dikiş iğnesi ve ince iplikle, küçük düğümlerle yapılan, en ince ve en emek isteyen oya türüdür.
- Tığ oyası: Tığ ile örülür; daha hızlı yapılır ve daha belirgin bir dokusu vardır.
- Mekik oyası: Mekik adı verilen küçük bir araçla atılan düğümlerle oluşturulur.
- Firkete oyası: U biçimli bir firkete etrafında örülerek yapılır.
- Boncuk oyası: İpliğe boncuk dizilerek örülen, parlak ve renkli bir türdür.
Motifler ve “oya dili”
Oyalarda en sık karnanfil, gül, menekşe, sümbül gibi çiçek ve meyve motifleri kullanılır. Geleneksel Anadolu kültüründe oyanın rengi ve motifi, takan kadının duygularını ya da medeni durumunu sessizce anlatan bir “dil” olarak da yorumlanmıştır.
Modada oya
Günümüzde oya; bluz yakaları, kol ağızları, keten elbiselerin kenarları ile kolye, küpe ve bilekliklerde kullanılır. El emeği dokusuyla etnik ve otantik kombinlere doğal bir zarafet katar.
Bakım
Oyalı parçalar soğuk suda, elde ve ovalamadan yıkanmalı; sıkmadan düz bir yüzeyde kurutulmalıdır. Oya takıları sudan ve parfümden uzak tutun.
Miss Boheme’de oyalı parçalar
Oya kolyeleri ve takıları görün
Sık sorulan sorular
- Oya nedir?
- Anadolu’ya özgü, iğne, tığ, mekik ya da firketeyle düğümlenerek yapılan ince bir dantel türüdür.
- İğne oyası ile tığ oyası farkı nedir?
- İğne oyası dikiş iğnesiyle küçük düğümlerle yapılır ve daha incedir; tığ oyası tığla örülür, daha hızlı yapılır ve dokusu daha belirgindir.
- Oya nerelerde kullanılır?
- Geleneksel olarak yazma ve yemeni kenarlarında; bugün bluz, elbise kenarları ve kolye, küpe gibi takılarda kullanılır.
Ayrıca bakınız
Kaynakça
- “Oya”, Vikipedi. tr.wikipedia.org
- “Oya (needle lace)”, Wikipedia (İngilizce). en.wikipedia.org